جامعه و فرهنگ روسیه

 Thursday, October 22, 2020  امروز شمسی

تماس با ما  تماس با ما   گزارش ویژه  گزارش ویژه   درباره ما  درباره ما   مناطق  مناطق   صفحه نخست  صفحه نخست  
  چاپ

ماجرای کناره گیری فسِوالود چاپلین از کلیسای ارتدوکس روسیه

باریس کنورِ استاد دانشکده علوم انسانی از مدرسه عالی اقتصاد معتقد است: الکساندر شیپکوف از طرفداران رادیکال دکترین «دنیای روس» و استفاده از گزینه نظامی در قبال اوکراین است؛ از این رو به نظر می رسد جابجایی فسیوالود چاپلین روحانی کلیسای ارتدوکس و رئیس سابق بخش تعاملات کلیسا و جامعه در شورای مقدس کلیسایی با چنین چهره ای تعجب برانگیز است.

  

سرویس فدرال: باریس کنورِ استاد دانشکده علوم انسانی از مدرسه عالی اقتصاد در خصوص استعفای فسیوالود چاپلین روحانی کلیسای ارتدوکس و رئیس سابق بخش تعاملات کلیسا و جامعه در شورای مقدس کلیسایی و جایگزینی الکساندر شیپکوف به جای وی گفت:

"باید از اینجا شروع کرد که با توجه به سبقه کاری و اعتبار فسیوالود چاپلین در بین مردم، بخش تعامل کلیسا و جامعه از سوی کلیسای ارتدوکس ایجاد شد تا چاپلین در رأس آن قرار بگیرد. در غیر اینصورت تمام وظایف این بخش در چارچوب وظایف سایر قسمت­های شورای مقدس کلیسایی انجام می­گرفت و امروز نیز انجام می­گیرد.

من تصور می­کنم که استعفای پدر چاپلین به نوعی اعلام جنگ است. موضع­گیری­های خصمانه او این اواخر زبان به زبان می­چرخید؛ حتی در سال 2015 پاتریارک روسیه فعالیت برخی از روحانیون کلیسا از حزب به اصطلاح «جنگ» و بویژه افرادی همچون دیاکون پتربورگ، پاول شولژینوک یا ایروماناخ ولادیمیر زایتسف از یکاترینبورگ را ممنوع کرد. در اسقفی روسیه متوجه این موضوع هستند که چنین موضع­گیری­های افراط­گرایانه­ای باعث وحشت کلیسای ارتدوکس اوکراین می­شود و روحیات ضدمسکویی را در آنها تقویت می­کند.

روحانیت روسیه مدتی سکوت کرد و علیرغم میل کلیسا، روزنامه­نگاران در این باره سخن را آغاز کردند. زمانی که رشته «الهیات» را در مجلات علمی پژوهشی روسیه تایید کردند، بلافاصله موضوع جریانات نظامی در کلیسا روی کار آمد. حتی خود من چندین مصاحبه در این باره دادم. همه نگران این بودند که آیا رشته الهیات به معنای شکل گیری جریان نظامی در فضای کلیسایی است؟ ما در عمل دیدیم که این دو ارتباطی با یکدیگر ندارند. من با نظر پروتودیاکون آندره کورایف موافقم که بیانات پدر چاپلین درباره «جنگ مقدس» در سوریه مشکلاتی را برای وزارت امور خارجه روسیه به دنبال داشته است. زیرا چاپلین را به نوعی زبان پاتریارک روسیه می­دانند. حتی ایوان آخلوبیستین[1] کارگردان معروف و روزنامه­نگار روس در ملاء عام گفت که «پاتریارک جنگ در سوریه را مقدس اعلام کرده، پس بیایید همین کار را بکنیم». به عبارتی، سخنان چاپلین را به معنای نظر و عقیده پاتریارک مطرح کردند. این مساله اهمیت زیادی داشت، بویژه در شرایطی که تعداد زیادی از روحانیون کلیسای ارتدوکس در ماه اکتبر راجع به استانبول، «سوفیای مقدس» و درگیر شدن روسیه با ترکیه داد سخن می­دادند. چاپلین نیز در شکل­گیری این جریان نقش کمی نداشت. همین جریانات برگزاری برنامه مجمع کلیساهای ارتدوکس و مساله تعامل با دیگر کلیساهای ارتدوکس و شورای پاتریارک­ها را تهدید می­کرد. موضوع «جنگ مقدس» مشکلی را آفریده بود که چشم پوشی از آن امکان نداشت.

در خصوص سخنان آخر چاپلین راجع به اصلاحات در کلیسا و انتخاب روحانیون و شفاف بودن بودجه­ هیچ بحثی نیست، در واقع سخنان او کاملا منطقی هستند. اما این فکر به ذهن می­رسد که چرا تاکنون و در زمانی که کرسی ریاست را در اختیار داشت راجع به آن سخنی نگفته بود؟ آیا کرسی ریاست و موقعیت اجتماعی بر بیان چنین ایده­هایی ارجحیت داشته­اند؟ به خاطر داریم که چطور در گذشته و البته با تحریکات چاپلین در پاییز 2012 استانیسلاو بِلینسکی[2] را به خاطر برگزاری کنفرانس «اصلاحات در کلیسا. قرن 21» و طرح ایده­هایی که امروز چاپلین نیز مطرح کرده، متهم کردند.

از مدت­ها پیش شاهد تلاش­های پدر چاپلین برای انجام اصلاحات در کلیسا هستیم. چاپلین همیشه به روحانیون می­گفت که نباید از سخن گفتن شفاف در مقابل جامعه واهمه داشت و او حتی بارها در مقابل کسِنیا سابچاک (روزنامه­نگار جنجالی که معمولا شخصیت­ها را به چالش می­کشد. مترجم) نشست و به سوالات مختلف وی پاسخ داد، در حالی­که بسیاری از روحانیون اصول گرا چنین کاری را غیرممکن می­دانستند. آنها می­گفتند که اگر به رسانه دشمن مصاحبه بدهی، یا دشمن می­شوی یا به دشمن مجال پیروزی می­دهی. اما پدر چاپلین از این جهات با سایر روحانیون متفاوت بود.

زمانی که او در سال 2012 راجع به بودجه کلیسا صحبت کرد، منظورش اعمال تغییرات در شیوه گزارش­های مالی کلیسا و تعامل بین موسسات خیریه و دریافت­کنندگان این پول­ها بود. تمام این موارد نشان­دهنده ایده­های او برای اصلاحات در کلیسا هستند.

از طرف دیگر سخنان امروز او راجع به ثروت کلیسا در مقایسه با سخنان او در سال 2011 در باب محدودیت­های مالی کلیسا و پاتریارک کمی خنده­دار به نظر می­رسد. در آن زمان چاپلین راجع به پاتریارک گفت: "درست است که پاتریارک با ماشین­ گرانقیمت رفت و آمد  و در خانه مجلل زندگی می­کند، اما این بخشی از تشریفات کلیساست که اجتناب از آن ممکن نیست. مومنین نمی­توانند بپذیرند که پاتریارک با ماشین سطح پایین­تری به نسبت مفتی و راوین ارشد رفت و آمد کند. " پس سوال اینجاست که حرف­های چاپلین 2011 را باور کنیم یا چاپلین 2016؟ واضح است که چاپلین از موقعیت خود راضی نیست، به ویژه اینکه در دوره­ای مانع از رشد او در کلیسای ارتدوکس شدند. روش کار کلیسا به این صورت است که راه را برای رشد بیش از حد افراد می­گیرند تا در آینده رقبا کمتر شوند. چاپلین همیشه سخنگوی کلیسا بود، حتی به صورت غیر رسمی و فعال بودن او را همه می­دانند. او همیشه زمینه را برای طرح یک ایده یا برنامه آماده می­کرد و پاتریارک از این مساله رضایت داشت، اما آن دوره به سر آمده است.

چاپلین همیشه راجع به انگیزه صحبت می­کرد، انگیزه­ای برای ادامه حرکت و ظاهرا آن را یافته است. چاپلین به عنوان یک ارتدوکس محافظه­کار یا اصول­گرا که طی 15 سال گذشته سخنگوی کلیسا بود، از حمایت ایده­های «مردمی» که خلاف میل و اراده پاتریارک هستند، خسته شده است. به او توضیح داده بودند نباید حرف را از کلیسا بیرون ببرد و نباید درباره اصلاحات در کلیسا و حکومت صحبت کند در غیر اینصورت «دشمن کلیسا» معرفی می­شود. حال تمام سخنان و رفتارهای او علیه خودش استفاده می­شوند.

امروز تشکیلات «تعاملات کلیسا و جامعه» تغییر شکل داده و به صورت محدودتر داخل یکی از بخش­ها فعالیت می­کند و ریاست آن را به الکساندر شیپکوف سپرده­اند. او در گذشته یک تحلیل­گر مستقل بود که در انستیتوی کِستون[3] کار می­کرد. آن زمان او ارتباطی با برنامه­های ناسیونالیست­ها یا میهن­پرستان دولتی نداشت. سال 2014 شیپکوف موضع سختی را علیه اوکراین اتخاذ کرد. در سال 2012 نیز او از اولین کسانی بود که تز جنگ اطلاعاتی علیه کلیسا را در مطالب خود طرح می­کرد. او از طرفداران رادیکال دکترین «دنیای روس» و استفاده از گزینه نظامی در قبال اوکراین است. به همین خاطر جابجایی چاپلین با چنین چهره­ای تعجب برانگیز است.

هدف پاتریارک از قرار دادن شیپکوف در این جایگاه چه بود؟ شیپکوف چهره مردمی نیست که سخنانش تاثیری در جامعه داشته باشد. علاوه بر این، او بسیار محافظه­کار تر از چاپلین عمل می­کند. حتی وقتی به این سمت منصوب شد، صفحه شخصی خود را در شبکه فیس بوک تعطیل کرد. شاید پاتریارک با این اقدام می­خواهد اهرم­های نفوذ خود را بر رادیکال­های ناسیونالیست کلیسا حفظ کند و امیدوار است که شیپکوف بتواند این گروه را تحت کنترل خود درآورد. از طرف دیگر، شیپکوف می­داند چطور با نخبگان گفتگو کند. او حتی در دوره­ای سایت Religare.ru را طراحی کرد که در چارچوب آن می­خواست محافظه­کاران و لیبرال­ها را به گفتمان تشویق کند. بنابراین، امیدها به این است که شیپکوف میانه را گرفته و اوضاع را آرام کند."

منبع: مرکز خبری تحلیلی سووا

http://www.sova-center.ru/religion/publications/2016/01/d33644/                                             



[1] سابق روحانی کلیسا بوده و فعلا او را در انزوا قرار داده­اند.

[2]  روزنامه نگار و مدیر و موسس «انستیتوی استراتژی ملی» و مدیر سابق شورای استراتژی ملی و همچنین ستون نویس روزنامه «ماسکوسکی کامسامولِتس»

[3]  مرکز مطالعات دین و کمونیسم که سال 1969 در بریتانیا به عنوان مرکزی برای جمع­آوری و انتشار وضعیت دینی شوروی و کشورهای سوسیالیستی تاسیس شد و امروز فعالیت خود را در روسیه ادامه می­دهد. Keston Institute

 شماره خبر : 211      تاريخ : 2016/01/30        آرشيو ادیان و اقوام       آرشيو همه اخبار

تگ ها : فرهنگ ،  مسیحیت و کلیسای ارتدکس ،  جریان های درون کلیسا ،  

اخبار مرتبط :


   نظرات کاربران :

نام و نام خانوادگی : *  
نظرات : *

(حداکثر 900 کارکتر)

 
کارکتر تايپ شده :