جامعه و فرهنگ روسیه

 Friday, October 30, 2020  امروز شمسی

تماس با ما  تماس با ما   گزارش ویژه  گزارش ویژه   درباره ما  درباره ما   مناطق  مناطق   صفحه نخست  صفحه نخست  
  چاپ

پروژه «دنیای روسی»؛ واقعیت یا طرح؟

یک کارشناس ارشد انستیتوی جامعه شناسی آکادمی علوم روسیه در رابطه با پروژه «دنیای روسی» معتقد است: "متحد ساختن همه در زیر پرچم «دنیای روس» یک پروژه سیاسی است که با گذشت زمان در گل فرو می رود. «دنیای روس» یک توهم است و یا حتی به گفته لِف گومیلی یف یک خیال واهی است."

  

سرویس فدرال: گفتگو با لئونید بیزوف کارشناس ارشد انستیتوی جامعه شناسی آکادمی علوم روسیه:

-         پروژه «روسکی میر» (دنیای روس) با شدت و پشتکار زیادی آغاز شد، اما در ماه­های اخیر رنگ باخته است. آیا دلیل خاصی برای کند شدن کار روی این پروژه وجود دارد؟

در ماه­های اخیر خبرهای نه چندان خوبی درباره این پروژه چه در داخل و چه خارج از کشور به دست ما می­رسد. طرفداران جمهوری­های خودخوانده مردمی دانتسک و لوگانسک به طور آشکار نارضایتی خود را از مسکو بیان می­کنند، زیرا آنها امروز بهای «بهار روسی» را باید پرداخت کنند و مسکو سکوت اختیار کرده است. البته پروژه با شکست روبرو نشده، اما در ظاهر امر کنار گذاشته شده است. در سخنان مقامات رسمی راجع به «دنیای روسی» هیجانات به واقعیت نزدیک­تر شده­اند و با این اوصاف می­توان گفت که سخنان سرگی لاوروف وزیر خارجه روسیه در ابتدای سال 2016 «دنیای روس یک واقعیت عینی است» امروز به یک موضوع تکراری بدل شده و اهمیت خود را از دست داده است.

می­توان گفت که واقعیت وجود دارد، افکار و ایده­ها در جامعه وجود دارند، اما کسی نمی­داند با آن چکار کند. به عبارتی حتی حکومت هم نمی­داند با این واقعیت چکار می­تواند انجام دهد، زیرا طرح مشخصی وجود ندارد.

چه اتفاقی افتاده؟ چرا همه سردرگم هستند؟ ظاهرا پروژه «دنیای روس» هم همچون خود روسیه یک تقسیم بندی سیاسی و ایدئولوژیک است. فعلا شرایط به گونه­ای است که قدیروف، استالین را به خاطر نسل کشی و سرکوب مردم لعن و نفرین می­کند و عده­ای دیگر یادبود رهبر (استالین) را در پسکوف قرار می­دهند. کدام یک صحیح می­گوید و کدام اشتباه؟ مسکو کدام گروه را باید در نظر بگیرد؟

متحد ساختن همه در زیر پرچم «دنیای روس» یک پروژه سیاسی است که با گذشت زمان در گل فرو می­رود. «دنیای روس» یک توهم است یا حتی به گفته لِف گومیلی­یف یک خیال واهی است. خیالات واهی زمانی شکل می­گیرند که مردم چیزی را می­خواهند اما به دست نمی­آورند. مردم می­خواهند یک قوم بسازند، مدرنیزاسیون را شکل بدهند، مثل غرب زندگی کنند،... پس باید اول بفهمند که چرا این اتفاقات نمی­افتد. معمولا دلایل را در گذشته­های دور جستجو می­کنند، در عواملی همچون ذهنیت، معنویت، کدهای فرهنگی و ...

نزدیک به دو سال پیش در انستیتوی جامعه شناسی آکادمی علوم روسیه پروژه «آرزوی روسی» به کار خود پایان داد. در جریان این پروژه ما نظرسنجی­هایی برگزار کردیم و افراد از اِلِمان­هایی همچون مسیحیت ارتدوکس، تمرکز گرایی، سیاست خارجی امپریالیستی، معنویت در مقابل تجارت برای تبیین مبانی شکل گیری تمدن نام می­بردند. واضح است که تمام این موارد تنها «آرزوهایی هستند که وجود ندارند». پس مردم آرزوی داشتن آنها را دارند. اما کمتر کسی است که برای به دست آوردن آرزوهایش دست به همه کاری بزند. تحقق آرزو برای افرادی که در جبهه جان خود را وسط می­گذاشتند (سال 1917) با جامعه امروز روسیه که به سبد کالایشان اهمیت بیشتری می­دهند، تفاوت پیدا می­کند. پس نتایج حاصل از نظرسنجی­ها و تعیین اینکه نصف مردم روسیه خواهان رسیدن به سطح بالای زندگی هستند، اهمیت خود را از دست می­دهد.

چرخش به سوی «روس گرایی» قطعا یک حرکت سیاسی است که به صورت دوره­ای در طول تاریخ شاهد و ناظر آن بوده­ایم. از گذشته­های نه چندان دور و حتی دوره شکوفایی حکومت نیکلای اول و سال­های هشتاد قرن نوزده و سپس سال­های پس از جنگ در قرن بیستم تا دوره آب شدن یخ­های حکومت شوروی این پدیده یا واقعه تکرار شده است. محتوای این پدیده چندان اهمیت نداشته چون همیشه در پرده­ای از ایهام قرار داشته است، اما نوع درک طرفدارانش و وضعیت اجتماعی اقتصادی و اجتماعی روانی کسانی که به دنبال آن حرکت کرده­اند، همیشه از اهمیت برخوردار بوده و هست. به عبارت دیگر، «ایده روسی» یا «دنیای روس» هر بار تفکر مردم روس (این کشور چند قومیتی) و ثبات آن را به ورطه آزمایش می­گذارد.

می­توان گفت که امروز مردم ما به شکلی درست­تر و منطقی­تر با این موضوع برخورد می­کنند (طبق مقایسه­های صورت گرفته با دوره­های قبل).

انستیتوی جامعه شناسی در طول چند دهه تحولات ارزشی جامعه روسیه را بررسی کرده­ است. در سال­های 2002-2001 ما شاهد پدیده «موج نومحافظه­کار» در میان مردم جامعه هستیم. در آن زمان کمتر کسی باور داشت که نومحافظه­کاران در مرکز زندگی سیاسی روسیه وارد خواهند شد. کنتراس آن با محافظه­کاران قدیمی مثل خواهرخواندگی در پدیده «ایده روسی» است. نومحافظه­کاران بر اقتصاد مستقل و رهایی از کنترل دولتی اصرار دارند و محافظه­کاران به عکس معتقدند که سیاستمداران و رهبران دینی باید کنترل اقتصاد را به دست بگیرند. نومحافظه­کاران به نوعی با قوانین حقوقی کنار آمده و آن را ضامن ثبات و پایداری و تعاملات اجتماعی می­دانند، اما محافظه­کاران بر این باورند که نظم حقوقی باید در اختیار ملت باشد و در صورت لزوم قابل تغییر است؛ حتی اگر ثبات را برهم بزند... . پدیده نومحافظه­کاری کمک کرد تا شکاف «سفید» و «قرمز» و «خودی» و «غیرخودی» که مبنای سیستم سیاسی روسیه بود برداشته شود. ایدئولوژی آنها کمک کرد تا حکومت میانه روی را برگزیند. با این اوصاف جناح رادیکال چپ، لیبرال رادیکال، محافظه کاران رادیکال و غیره به سخنرانی و چاپ و انتشار مطالب خود ادامه دادند، اما اعتباری در جامعه نداشتند، و حتی آنها را دیوانگانی می­دانند که می­توان به سخنانشان گوش کرد، اما آنها را جدی نگرفت.

متاسفانه در سال­های 2012-2011 انقلابی نرم شکل گرفت: خط میانه روی را فراموش کردند و تهدیدات جدیدی بوجود آمد. حکومت اجازه داد که محافظه کاران رادیکال قدرت بگیرند. لیبرال­های میانه رو از این حرکت دلخور شدند و طبقه متوسط سردرگم شد، دوباره شکاف ایدئولوژیک عمیق شد و «ایده روسی» دوباره مردم را به سراب کشاند.

با این حال این شکاف هنوز به تجزیه نرسیده، زیرا با مقاومت سالم روبرو شده است. سوالی که در اینجا پیش می آید این است که: لیبرال­ها و طرفداران اروپا امروز در کشور 10 درصد هستند، پس چه کسی در این مقاومت حضور دارد؟ ظاهرا نیروی مقابل محافظه کاران همان نومحافظه­کاران هستند که از قشر میانه رو و متوسط تشکیل شده­اند. این لایه که در سال­های 2000 شکل گرفته هنوز قدرت کافی دارد و چندان خیالپرداز نیست.

در این میان «دنیای روس» چه می­شود؟ این عامل تنش زا یا حیات بخش را به حال خود گذاشته­اند و مهم این است که وارد حوزه سیاست نشود. باید آن را یک پدیده فرهنگی به شمار آورد که پیچیدگی­هایی دارد و حاضر به پذیرفتن استبداد نبوده و تمایل به گفتگو و مناظره دارد. با این اوصاف «دنیای روس» می­تواند دستاورد ملی ما باقی بماند و در داخل و خارج از آن بهره کافی ببریم.

منبع: روزنامه کامرسانت

http://www.kommersant.ru/doc/2912047

 شماره خبر : 278      تاريخ : 2016/03/10        آرشيو فرهنگ       آرشيو همه اخبار

تگ ها : فرهنگ ، جامعه ،  فرهنگ ، سیاست ها ،برنامه ها و قوانین ،  ملی گرایی،میهن پرستیو جنگ های میهنی ،  

اخبار مرتبط :

  میزان محبوبیت «روز پیروزی» در روسیه
  روز 9 می «جشن پیروزی» در روسیه
  پوتین میهن دوستی را یکی از ویژگی های مردم روسیه خواند
  مصاحبه وزير فرهنگ روسيه با مجله آلمانى اشپيگل
  آژانس فدرال امور اقوام روسیه اردوگاه سراسری بین المللی میهن پرستی جوانان را سازمان دهی می کند.
  ارائه لایحه تربیت روحیه ی میهن پرستانه به دومای دولتی
  انقلاب اکتبر 2017-1917
  مجسمه های جدید اشخاص برجسته و مدافعان روسیه
  میهن پرستی همان تلاش برای کمک به میهن است
  سی ایده ی بزرگداشت روز وحدت ملی در روسیه
  هویت روسی: از اروپای بزرگ به سوی اورآسیای بزرگ
  جشنواره «باهم پیروز شدیم» در سواستوپول
  آیا مردم روسیه روز پیروزی در جنگ جهانی دوم را جشن می گیرند؟
  چهره استالین در افکار عمومی روسیه
  افزایش تعداد کلوپ های نظامی – میهن پرستانه در اوستیا
  افزایش احساس میهن پرستی در بین شهروندان
  مردم پوتین را مقصر اوضاع نامطلوب داخلی و اقتصادی نمی دانند
  افتخار، میهن پرستی و مسئولیت در بین روس ها
  استالین، استالین گرایی و استالین زدایی در روسیه

   نظرات کاربران :

نام و نام خانوادگی : *  
نظرات : *

(حداکثر 900 کارکتر)

 
کارکتر تايپ شده :